Lefkoşa Türk Lisesi’nin Eski Müdürlerinden (1933-1934)

Kıbrıs Gazetesi

Lefkoşa Türk Lisesi’nin Eski Müdürlerinden (1933-1934)

 

İsmail Hikmet Ertalyan

   Kıbrıs Türklerinin köklü eğitim kurumlarından Lefkoşa Türk Lisesi, eski dönemlerde Lefkoşa İslam Lisesi, Lefkoşa Erkek Lisesi adlarıyla da anılırdı. 

   Osmanlı devletinin kendi sınırları içindeki Ege ve Akdeniz adalarındaki Türklerin eğitim sorunlarına yetişemediği ve sıbyan okulları (ilkokullar) dışında XIX. yüzyıla gelene kadar, daha üst eğitim kurumlarıyla Kıbrıs Türklerinin doğru düzgün tanışamadığı bir gerçektir.

   1890’larda okuma yazma bilmeyen yetişkin Kıbrıs Türkleri için Lefkoşa’da aydınlarca düzenlenmeye başlayan gece okulları başarı gösterince, adanın diğer beldelerinde de onlardan açılmasına karar verilmişti.    

   Ancak dönemin tutucu kanattan ileri gelenlerin bu kurslara karşı çıkması yüzünden ve alınan tehdit ve baskınlar sonucu gece okulları iptal ediliyordu.

   Baflı Dr. Hafız Cemal Lokman Hekim’in 1904’lerden sonra açtığı Sanayi Mektebi, Dil Mektebi gibi okulları da aynı akıbete uğrayacaktı.

   Bütün bunlar düşünüldüğünde Lekfoşa Türk Lisesi (İslam ve Erkek)’nin ada Türkleri açısından önemi bir kez daha ortaya çıkar. Sömürge döneminde İngiliz müdürlüğünde eğitim veren kurumda, kıymetli öğretmenler çalışmış, İngilizlerin ulusal konulardaki yasak ve ambargolarına karşılık onlar ada gençlerini milli duygu, Türkiye ve Atatürk sevgisi gibi konularda hassas yetiştirmişlerdir. Türkiye’den Kıbrıs’a düzenli öğretmen akışının 1950-1960 yılları arasında, Demokrat Partili yıllarda yoluna girdiği düşünülürse, 1933-1934 yılları arasında daha zor evrede, Türkiye’nin tanınmış yazar, öğretmen ve edebiyat tarihçisi İsmail Hikmet Ertaylan’ın Lefkoşa Lisesi’nde görev yapması hayatidir.

   1889-1967 yılları arasında yaşayan İsmail Hikmet Bey, Lefkoşa Türk Lisesi ve Kıbrıs Türkleri için neler yapmıştır?

Uygulamalı derslere önem vermiştir.

Lise bandosunu canlandırmıştır.

Lise Marşı ile Öğretmen Marşı’nı yazmıştır.

Öğrenciler ve halk için konferanslar düzenlemiştir.

   Kıbrıs Türklerinin Latin alfabesine geçmesini kolaylaştırmak için “Kıbrıs Türk Alfabesi” adıyla bir alfabe kitabı bastırmıştır.

   “Kıbrıs Kıraat Dersleri” adı altında okuma-edebi metinler kitapları hazırlamıştır.

   Dönemin modasına uyarak operetler yazıp sahneletmiştir.

   Adada bulunduğu 1933-1934 yılları arasında kısa süreye bu işleri sığdıran İsmail Hikmet (Ertalyan), Cumhuriyet’ten sonra Yüzellilikler Listesi ile sınır dışı edilen, Kurtuluş Savaşı karşıtı şair Rıza Tevfik’i, tamamen şiir aşkıyla ve konferans vermesi için Lübnan’dan Lefkoşa’ya davet etmiş, bu faaliyet onun aleyhine dönerek protestolara yol açınca o da görevinden ayrılarak İstanbul’a dönmüştür.

   Bir gerçek var ki bugün latin alfabesi adada kullanılıyor ve eski kuşaklar güzel bir Türkçeye ve edebi lisana sahip ise, bunu İsmail Hikmet Ertaylan’a borçludurlar.

 

 Haber Kıbrıs

Buradan Haber Kaynağına Ulaşabilirsiniz

 

 

[slide-anything id=’39937′]

Yorum bırakın