Sağlığa ayrılan bütçe, gereken hizmeti vermeye yetmiyor

Sağlığa ayrılan bütçe, gereken hizmeti vermeye yetmiyor

✏️–Kıbrıs Gazetesi —✏️

Devletin genel bütçesinden sağlığa ayrılan payın yetersiz kalması, sağlık sisteminin domino taşı gibi yıkılmasına neden oldu. Sağlığa ayrılan yetersiz bütçe nedeniyle kamusal sağlık hizmetinde personel sıkıntısı, ilaç sıkıntısı, cihaz sıkıntısı yaşanıyor

 

Sağlığa ayrılan bütçe, gereken hizmeti vermeye yetmiyor

Ceren ÖZBİL

Devletin genel bütçesinden sağlığa ayrılan payın yetersiz kalması, sağlık hizmetlerinin aksamasına neden oldu.

Sağlığa ayrılan bütçenin yetersiz kalması nedeniyle bozulan cihazlar tamir edilemedi, ilaçlar alınamadı, personel eksiklikleri giderilemedi ve koruyucu sağlık hizmetlerine de yeterince yatırım yapılamadı. Buna karşılık pandemi etkisiyle halkın alım gücü daha da düştü ve kamusal sağlık hizmetine olan talep arttı.

Sağlıktaki bu açıklar ise zaman zaman kampanyalarla ve geliri yüksek kişilerin bağışlarıyla giderilmeye çalışıldı. Ancak bu da tam anlamıyla ülkedeki ve kamusal sağlık hizmetindeki eksiklikleri gidermeye yetmedi. 

Hatta zaman zaman hastanelerde kullanılan bazı sağlık cihazlarının bozuk olması nedeniyle, acil durumu olan hastalar tedavi için yurt dışına sevk edilmek zorunda kaldı ve cihazın tamir parasının çok daha üstünde maliyetler harcandı.

Konuyla ilgili KIBRIS Gazetesi’ne konuşan Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Başkanı Özlem Gürkut, devletin 2022 yılı bütçesi hazırlanırken sağlıkta nelerin göz önünde bulundurulması gerektiği hakkında bilgi verdi.

“Genel bütçe içinde sağlığa ayrılan pay artırılmalı”

Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Başkanı Özlem Gürkut, genel bütçede sağlığın payının hiçbir zaman gelişmiş ülkeler düzeyinde olmadığını ifade etti ve mutlaka genel bütçe içinde sağlığa ayrılan payın artırılması gerektiğini söyledi.

Sağlık sisteminin altyapısında eksiklikler olduğundan söz eden Gürkut, personel eksiklikleri giderilirken sürdürülebilir, eşit ve çağdaş bir sağlık sistemi sunumu için de bütçeye ihtiyaç olduğunu belirtti.

Gürkut, hastanelerde çok ciddi eksikler olduğuna dikkat çekerek personel eksiklikleri ile altyapı eksiklikleri dışında hali hazırda ilaç, test kiti ve cihaz eksikliği gibi birçok eksiklik olduğunu söyledi.

“Sağlığa ayrılan bütçe sevklere gidiyor”

Özlem Gürkut, birçok ciddi bölümlerde cihaz arızalarının giderilememesi nedeniyle sevkler yapıldığını belirtti ve sevkin maliyetinin de tamir maliyetinden daha pahalıya geldiğini söyledi.

Gürkut, “100 TL’ye tamir edeceğimiz bir şeyi bin TL’lik sevkle çözmeye çalışıyoruz” diyerek sevk yapılmasının nedeninin de bazı hastalıklarda hastanın bekleyememesi ve acil müdahale gerekmesi olduğunu kaydetti.

“Koruyucu sağlık hizmetleri geliştirilmeli”

Gürkut, yoğun bakımlarda hâlâ eksiklikler olduğunu söyledi ve şu şekilde konuştu:

“Yoğun bakımlarda sadece cihaz eksikliği değil, eğitilmiş yoğun bakım personeli eksikliği de var. Bunun dışında çağdaş sağlık hizmetleri içinde çok elzem olan bir şey koruyucu sağlık hizmetleridir. Bunu geliştirmemiz gerekiyor. Çünkü esas olan sağlığı korumaktır. Bireyleri daha sağlıklıyken korumaktır. Biz ülke olarak hep sağlığın tedavi edici boyutuna odaklanıyoruz. Oysaki bir de koruyucu sağlık hizmetleri var. Bunların geliştirilmesi için de toplumda sağlıklı yaşam alışkanlıklarının geliştirilmesi, gıda güvenliğinin sağlanması toplum bazlı taramaların başlatılması gibi çok ciddi yapmamız gereken hizmetler var. Aşılamaların mutlaka tamamlanması, yeni doğan taramalarının tamamlanması lazım… Kısacası koruyucu sağlık hizmetleri geliştirilmeli, tedavi edici hizmetlerde alt yapı eksiklikleri giderilmelidir. Tamamlanması beklenen hastane inşaatları var. Bunlar mutlaka tamamlanmalıdır. Ayrıca eğitilmiş personele dahil eksiklerin giderilmesi ve hekimlerin kadrolarının ilan edilmelidir”.

“Hekimler güvencesiz çalışıyor”

Hekimlerin şu anda güvencesiz çalışmakta olduğunu ifade eden Özlem Gürkut, bu sorunların mutlaka çözülmesi gerektiğini belirtti.

Ayrıca eksik hekim kadrolarının da tamamlanması gerektiğini söyleyen Gürkut, şu şekilde konuştu:

“Aile Teşkilat Yasaları yıllardır güncellenmedi. Oysaki nüfus artıyor. Sağlık hizmetlerine olan ihtiyaç artıyor. Sağlık hizmetlerine talep artıyor. Bu nedenle de mutlaka kadrolar da güncellenmelidir ve ihtiyaca cevap verecek şekilde tamamlanmalıdır. İlaç ve cihaz bakımı ile yenilenmesi gibi eksiklikler de tamamlanmalıdır”.

Özlem Gürkut, varlıklı olanların devletin eksikliklerine duyarlı olmasının güzel bir şey olduğunu ancak devletin buna ihtiyaç duymasının nedeninin de bunu karşılayamaması olduğunu kaydetti.

 Bunun en belirgin örneğinin ise onkolojide yaşandığını ifade etti ve onkolojide birçok cihaz ve malzemenin hep bağışlarla sağlandığını kaydeden Gürkut, “Devlet eğer bunları sağlıyor olsaydı buna ihtiyaç kalmazdı. Bu bakıldığında güzel bir şey olmakla beraber devletin de bir zafiyetidir. Çünkü sağlık hizmeti anayasal bir haktır ve bu ülkede yaşayan herkesin sağlık hizmetine ulaşabilmesi lazım” dedi.

“Kamudaki hekim sayısı yetersiz”

Mevcut hizmetin artırılması gerektiğini kaydeden Gürkut, toplum yoksullaştıkça devlettin oluşturduğu sağlık hizmetlerine talebin arttığını söyledi.

Gürkut, “Mevcut sağlık ekibini daha entegre bir şekilde bütün toplumun hizmetine getirecek şekilde bir sistem oluşturulmasına zaten ihtiyaç var. Bunu yıllardır söylüyoruz. Ülkede şu anda bin, bin 300 tane hekim varsa sadece bunun 300’ü kamudadır. Sağlık alanındaki büyük bir yük de kamudadır. Ancak biz bunu sadece 300 hekimle yapmaya çalışıyoruz” dedi.

Devletin genel bütçesinden sağlığa ayrılan payın yetersiz kalması, sağlık hizmetlerinin aksamasına neden oldu.

Sağlığa ayrılan bütçenin yetersiz kalması nedeniyle bozulan cihazlar tamir edilemedi, ilaçlar alınamadı, personel eksiklikleri giderilemedi ve koruyucu sağlık hizmetlerine de yeterince yatırım yapılamadı. Buna karşılık pandemi etkisiyle halkın alım gücü daha da düştü ve kamusal sağlık hizmetine olan talep arttı.

Sağlıktaki bu açıklar ise zaman zaman kampanyalarla ve geliri yüksek kişilerin bağışlarıyla giderilmeye çalışıldı. Ancak bu da tam anlamıyla ülkedeki ve kamusal sağlık hizmetindeki eksiklikleri gidermeye yetmedi. 

Hatta zaman zaman hastanelerde kullanılan bazı sağlık cihazlarının bozuk olması nedeniyle, acil durumu olan hastalar tedavi için yurt dışına sevk edilmek zorunda kaldı ve cihazın tamir parasının çok daha üstünde maliyetler harcandı.

Konuyla ilgili KIBRIS Gazetesi’ne konuşan Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Başkanı Özlem Gürkut, devletin 2022 yılı bütçesi hazırlanırken sağlıkta nelerin göz önünde bulundurulması gerektiği hakkında bilgi verdi.

Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Başkanı Özlem Gürkut, genel bütçede sağlığın payının hiçbir zaman gelişmiş ülkeler düzeyinde olmadığını ifade etti ve mutlaka genel bütçe içinde sağlığa ayrılan payın artırılması gerektiğini söyledi.

Sağlık sisteminin altyapısında eksiklikler olduğundan söz eden Gürkut, personel eksiklikleri giderilirken sürdürülebilir, eşit ve çağdaş bir sağlık sistemi sunumu için de bütçeye ihtiyaç olduğunu belirtti.

Gürkut, hastanelerde çok ciddi eksikler olduğuna dikkat çekerek personel eksiklikleri ile altyapı eksiklikleri dışında hali hazırda ilaç, test kiti ve cihaz eksikliği gibi birçok eksiklik olduğunu söyledi.

“Sağlığa ayrılan bütçe sevklere gidiyor”

Özlem Gürkut, birçok ciddi bölümlerde cihaz arızalarının giderilememesi nedeniyle sevkler yapıldığını belirtti ve sevkin maliyetinin de tamir maliyetinden daha pahalıya geldiğini söyledi.

Gürkut, “100 TL’ye tamir edeceğimiz bir şeyi bin TL’lik sevkle çözmeye çalışıyoruz” diyerek sevk yapılmasının nedeninin de bazı hastalıklarda hastanın bekleyememesi ve acil müdahale gerekmesi olduğunu kaydetti.

Gürkut, yoğun bakımlarda hâlâ eksiklikler olduğunu söyledi ve şu şekilde konuştu:

“Yoğun bakımlarda sadece cihaz eksikliği değil, eğitilmiş yoğun bakım personeli eksikliği de var. Bunun dışında çağdaş sağlık hizmetleri içinde çok elzem olan bir şey koruyucu sağlık hizmetleridir. Bunu geliştirmemiz gerekiyor. Çünkü esas olan sağlığı korumaktır. Bireyleri daha sağlıklıyken korumaktır. Biz ülke olarak hep sağlığın tedavi edici boyutuna odaklanıyoruz. Oysaki bir de koruyucu sağlık hizmetleri var. Bunların geliştirilmesi için de toplumda sağlıklı yaşam alışkanlıklarının geliştirilmesi, gıda güvenliğinin sağlanması toplum bazlı taramaların başlatılması gibi çok ciddi yapmamız gereken hizmetler var. Aşılamaların mutlaka tamamlanması, yeni doğan taramalarının tamamlanması lazım… Kısacası koruyucu sağlık hizmetleri geliştirilmeli, tedavi edici hizmetlerde alt yapı eksiklikleri giderilmelidir. Tamamlanması beklenen hastane inşaatları var. Bunlar mutlaka tamamlanmalıdır. Ayrıca eğitilmiş personele dahil eksiklerin giderilmesi ve hekimlerin kadrolarının ilan edilmelidir”.

Hekimlerin şu anda güvencesiz çalışmakta olduğunu ifade eden Özlem Gürkut, bu sorunların mutlaka çözülmesi gerektiğini belirtti.

Ayrıca eksik hekim kadrolarının da tamamlanması gerektiğini söyleyen Gürkut, şu şekilde konuştu:

“Aile Teşkilat Yasaları yıllardır güncellenmedi. Oysaki nüfus artıyor. Sağlık hizmetlerine olan ihtiyaç artıyor. Sağlık hizmetlerine talep artıyor. Bu nedenle de mutlaka kadrolar da güncellenmelidir ve ihtiyaca cevap verecek şekilde tamamlanmalıdır. İlaç ve cihaz bakımı ile yenilenmesi gibi eksiklikler de tamamlanmalıdır”.

Özlem Gürkut, varlıklı olanların devletin eksikliklerine duyarlı olmasının güzel bir şey olduğunu ancak devletin buna ihtiyaç duymasının nedeninin de bunu karşılayamaması olduğunu kaydetti.

 Bunun en belirgin örneğinin ise onkolojide yaşandığını ifade etti ve onkolojide birçok cihaz ve malzemenin hep bağışlarla sağlandığını kaydeden Gürkut, “Devlet eğer bunları sağlıyor olsaydı buna ihtiyaç kalmazdı. Bu bakıldığında güzel bir şey olmakla beraber devletin de bir zafiyetidir. Çünkü sağlık hizmeti anayasal bir haktır ve bu ülkede yaşayan herkesin sağlık hizmetine ulaşabilmesi lazım” dedi.

Mevcut hizmetin artırılması gerektiğini kaydeden Gürkut, toplum yoksullaştıkça devlettin oluşturduğu sağlık hizmetlerine talebin arttığını söyledi.

Gürkut, “Mevcut sağlık ekibini daha entegre bir şekilde bütün toplumun hizmetine getirecek şekilde bir sistem oluşturulmasına zaten ihtiyaç var. Bunu yıllardır söylüyoruz. Ülkede şu anda bin, bin 300 tane hekim varsa sadece bunun 300’ü kamudadır. Sağlık alanındaki büyük bir yük de kamudadır. Ancak biz bunu sadece 300 hekimle yapmaya çalışıyoruz” dedi.

 

 Haber Kıbrıs

Buradan Haber Kaynağına Ulaşabilirsiniz

 

 

[slide-anything id=’39937′]

Cevap Yaz